Personal

Bəli sizində anladığınız kimi, bugunkü mövzumuz İnternet’dir.. İnternet dediğimiz zaman, xususən də xalgımız, interneti, bir başga , virtual real olmayan bir aləm kimi başa düşülür.. İndi deyərdimki, gısaca bir sorgu sual keçirsək, Azərbaycanın %80 faiz insanlarımızın, internetin geyri ciddi və real olmayan bir aləm kimi qəbul ettiğini görərik.. Bəs sual yaranır ki 2009 cu ildəyik.. Elə bir devirdəyik ki, heç bir iş internetsiz keçmir.. Belə bir devirdə hələdə internet- real olmayan bir aləm kimi baxılması nə dərəcədə düzgün dü? Belə düşüncə hardan iləri gəlir? Ən böyük səbəb məlumatsızlıq..

Ona görədə az da olsa bir internetin tarihinə bir nəzər salsaq, heçdə pis olmaz zənnimcə..
İnternet tarihinə baxildiğda isə, 1957 ildə CCCP-SSSR Rusiya ilk süni peykini bıraxır.. Və buna cavab olaraq Amerikan programistlər, Birləşmiş ştatlar, müdafəyə nazirliyiylə birgə Advanced Research Projects Agency ARPA- yaniki İrəli çəkilən Elmi-tədqiqat İşləri Agentliyi ni yaradır.. Və bu agentlik ilk dəfə bir kompyuteri ikinci bir kompyuterə, uzqdan kömək vasitəsi ilə goşmaq ideyası yaradır.. Kompyuter vasitasi ilə, informasiya paylaşimi daha hasandlaşsin deyə 1966nci ildə ARPA, kompyuter vasitəsi ilə toplu informasiya paylaşim şəbəkəsi yaradır.. Və bu bir neçə kompyuteri bir birinə bağlayan şəbəkə ARPANET adlandirilir.. İnternetin tarihi doğurdan da çox maraqlıdı, bu hagda daha çox məlumat almaq üçün History of internet videosuna baxa bilərsiniz.. Doğurdan da baxanda insanın nəfəsi dəyanır.. O gədər maraqlıdı.. İngilis dilində başa düşməyə çətinlik çəkənlər üçün Eyni videonun rus dilinə tərcüməsi də movcuddu..
Bu videoya baxanda doğurdan da internet iş və bilgi paylaşim üçün nə gədər də vacib bir yeri var anlayırıq.. Interneti ilk olaraq universitetlərdə, elm adamları istidadə etməyə başlayıb.. Sonralar internettə e-mail yaniki elektron poçta devri başlayir.. 1975ci ildə ARPANET dən Steve Walker MsgGroup yaradır.. John Vittal isə birinci məktublaşma programini yazır.. Və beləliklə İkinci Elizaveta, Britanyanın kraliçəsi 1976nci ildə, martin 26sln da ilk elektron məktubunu göndərir.. Beləliklə internet sürətlə yayilmaya başlayir, və bütün dünya internetə goşulmağa başlayir.. Sual yaranır internet 1966 nci ildən bu yana insan həyatının ayrilmaz bir parçası olduğu halda.. Niyə bu virtual ifadəsi istifadə edilir bəs?
İnsan oğlu təbiki hər bir ciddi işi əyləncəli hala gətirməyi çox sevir.. Və təbiki vaxt keçdikçə, Internet artıq sadəcə informasiya portalı yox, eləcə də əyləncə portalına çevrilir.. Çat programları, məktublaşma, əyləncə saytları, forumlar, sosial şəbəkələr, web 2.0 və nəhayət web 3.0.. İnsanlar səmərəli şəkildə interneti istifadə etməyə başlayir.. Həm informasiya aliş verişi, iş güc marketingdən tutmuş adi gündəliy iş prossesi.. İş saatları sonrası da, Yeri gəldi əyləncə, yeni insanlarla taniş olma və sair və ilahir.. Yaniki internet artıq insan həyatinin ayrilmaz bir parçasına çevrilir.. İndi bütün bu məlumattan sonra hələdə virtual və real ayridi deyə bilərik?.. Misal üçün ən yersiz bir termini deyim də.. Virtual da biriylə yazişdim, ya da virtual da taniş oldum.. Və bunu geyri real bir şey kimi göstərmək nə dərəcədə düzgün dü? Ya da, kompyuter başinda özünü başqa cür göstərib də, Kompyuteri söndürtüktən sonra fərgli bir insan olmaq?.. Təbiki hər kəsənin öz həyati, öz problemləri, öz işi gücü var.. Və bunu əgər internet istifadə edirsən sə baştan ayağa insanlarin gabağina sərgiləmək lazim deyil.. Təbiki hər birimizi özəl həyati var ki bunu heç insan yeri gəldi 10 il tanidiği dost tanişina belə danişmir.. Fəgət internettəki, söhbətlərə, yazişmalara, hərəkətlərə, etikaya geyri ciddi və geyri real yanaşmaq heçdə düzgün deyil.. İnternet də real həyatti.. İnternetin heçdə yaşadiğimiz həyatdan bir fərgi yoxdu.. Kompyuteri on düyməsinə basanda da sən bir insansan, off düyməsinə basanda da.. Eyni şəkildə daniştiğin insanlar da real insanlardi.. Ona görə də, necə bayirda, işdə, məktəbdə, universitedə və sair insanlara hörmət edirsən, ağzuvun danişiğina diqqət edirsən sə, eləcə internetdə də diqqət etməli və özünü yani necə varsan elədə aparmalisan.. Onsuzda uzağa gaça bilməzsən.. Nəisən osan özünən də nəgədər gaçib gizdənə bilərsən? Bu dəyişilməz realliqdi
İkinci problem isə interneti səmərəli istifadə etməktir ki.. İnternet sadəcə olaraq, mp3 download, oyun və çat dan ibarət değil.. Əksinə İnternet indiki zaman da, evdə otura otura böyük bir kitabxanadır..Hər nə məlumat istəyirsinizsə əlinizin altindadi.. İnternet yeni şeylər öğrənmək üçün ən mükəmməl vasitədir.. Sosyal şəbəkələrin ən böyük insana xeyri isə o olmalidir ki.. Bu sosyal şəbəkələrdə giz tapma ya da oğlan axtarmaqla deyil.. Hər bir peşə sahibi insanlarla rabitə saxlamaq, və bu insanlardan canli olaraq bilmədiyimiz şeyləri öğrənmək olmalıdır.. Unutmayaq ki internet uzaqları yaxin edir.. Və, oturub oğlan\qiz axtarişi eləməydənsə, hər nə peşə olursa olsun.. Hər nə dövləttən insan olursa olsun.. Sosial şəbəkələrdə insanları izləməyimizin ən böyük səbəbi onlardan yeni şeylər öğrənmək.. Bildiğimizin üstünə 5-10 daha çox informasiya qatmaq olsun.. Və təbiki internettə belə, Azərbaycanimizi təmsil ettiğimizi unutmiyaragdan, özümüzə hər daim fikir vermək olsun.. Ki başga bir ölkənin insanı ilə danişanda, deməsinlər ki bu Azərbaycanlilara baxun ee heçnədən xəbərləri yoxdu.. Bizdə öğrənək, yeni informasiyadan bəhrələnək.. Oxuyaq, və internetin real həyat olduğunu unutmayaq.. Oxumaq heç zaman gec degil və ən vacibidə, yeni şeylər öğrənmək üçün İnternet və sair texnologiyalardan faydalanmamaq böyük bir xəta olar zənnimcə.. Artiq xətalar yox inkişaf və irəli getməyin vaxti çoxtan gəlip keçir..